کلیات اجرا

جهت ساخت ساختمانی با مشخصات مشخص بعد از پیاده کردن زمین ( یعنی مرحله گچ و خاک) بایستی اقدام به گودبرداری نمود و بایستی توجه کرد که گودبرداری تا زیر سطح پی انجام شود مرحله بعدی ریختن بتن مگر میباشد که در واقع به منظور آماده ‌سازی سطح زمین جهت پی‌سازی میباشد قدم دیگر برای پی‌سازی قالب بندی میباشد پس از قالب بندی نوبت به آرماتورگذاری می‌رسد ( جهت پی‌ها  و شناژها) اما جهت نصب صفحه ستونها بایستی پس از تراز اولیه آنها اقدام به این کار کرد بتن ریزی پی‌ها و شناژها و همچنین ویبره نمودن آنها مرحله بعدی می‌باشد و همچنین صفحه ستون‌ها نیز هواگیری و تراز مجدد می‌شوند. بعد از ساختن تمامی ستون‌ها نوبت به نصب ستون‌ها میرسد البته باید دقت نمود که کلیه تیرهایی که جهت کلاف کردن ستونها مورد استفاده قرار می‌گیرند قبل از به محل آمدن جرثقیل آماده شوند. ( بعنوان نمونه نبشی زیر سری قبلاً به تیر جوش داده می‌شوند و هنگام نصب فقط اتصال آن به ستون باقی میماند) علت این مسئله هزینه بالای کرایه جرثقیل می‌باشد. پس با این تدبیر از هر گونه اتلاف وقت جلوگیری شده است همچنین نصب ستون‌ها به این صورت میباشد که از 4 نبشی که وظیفه نگهداری اولیه ستون را دارند دو نبشی قبلاً به پای ستون جوش شده‌اند و دو نبشی دیگر هنگام برپا کردن ستون ها به صفحه ستون و ستون جوش می‌شوند و ستون توسط وسیله‌ای به نام شاغول تراز میگردد پس از نصب ستون‌ها بایستی توسط تیرها ، ستونها را به یکدیگر کلاف نمود.

مرحله بعدی تهیه شابلون برای تیرهای لانه زنبوری و ساخت و اتصال آنها به ستون‌ها توسط نبشی می باشد پس از این مرحله مهاربندی اجرا می شود نوع سیستم مهاربندی این پروژه، بادبندهای ضربدری می‌باشد. سپس اسکلت عایق کاری شده و راه پله نیز جهت تسهیل اجرای سقف اجرا میشود نکته مهم در انجام تأسیسات این است که حتماً پس از مرحله گچ و خاک ( نازک کاری) انجام شود.

قبل از شروع هر نوع عملیات ساختمانی باید وضعیت محل ساختمان و وضعیت آن نسبت به خیابان‌های اطراف بررسی شود در صورتی که ساختمان بزرگ باشد پستی و بلندی و سایر عوارض زمین می‌باید توسط مهندسین نقشه‌بردار تعیین گردد همچنین باید محل چاه‌های فاضلاب و چاه ابهای قدیمی که ممکن است در هر زمینی موجود باشد تعیین شده و محل آن نسبت به پی سازی مشخص گردد در صورت لزوم این چاه‌ها با بتن یا شفته پر شود و محل احداث ساختمان نسبت به زمین تعیین شده و نسبت به ریشه کنی آن محل اقدام شود و خاک‌های اضافی به خارج از محوطه انتقال یابد و بالاخره شکل هندسی زمین و زوایای آن کاملاً معلوم شده و با نقشه ساختمان مطابقت داده شود.

اولین قدم در اجرای ساختمان پیاده کردن نقشه می‌باشد یعنی انتقال نقشه ساختمان از روی پلان به روی زمین به ابعاد اصلی.

این امر با استفاده از نقشه‌های پی کنی تحقق می‌یابد. در پروژه‌های بزرگ از ضروریات این قسمت حتماً استفاده از دوربین‌های نقشه‌برداری می‌باشد ولی برای پیاده کردن ساختمان‌های معمولی و کوچک از متر و ریسمان بنائی که به آن ریسمان کار هم میگویند استفاده میشود.

بعد از اتمام کار پیاده کرد نقشه و قبل از اقدام به گودبرداری باید حتماً مجدداً اندازه‌های نقشه پیاده شده را کنترل نماییم تا حتی المقدور از وقوع اشتباهات احتمالی جلوگیری شود.

بطور کلی باید همیشه توجه نمود که پیاده کردن نقشه یکی از حساسترین و مهمترین قسمت اجرای یک طرح بوده و کوچکترین اشتباه در آن موجب خسارت‌های فراوان و جبران ناپذیر خواهد شد.

 

رپر

با توجه به اینکه هر نقطه از ساختمان نسبت به سطح زمین دارای ارتفاع معینی می‌باشد باید در طول مدت اجرا در هر زمان قابل کنترل باشد برای جلوگیری از اشتباه قطعه بتنی با ابعاد دلخواه ( معمولاً 40*40 با ارتفاع 20 سانتیمتر) در نقطه‌ای دورتر از محل ساختمان می‌سازند بطوریکه در موقع گودبرداری و یا پی کنی به آن آسیب نرسد و در طول مدت ساختمان تمام ارتفاعات را نسبت به آن میسنجند به این قطعه بتنی اصطلاحاً رپر گویند. در بعضی ساختمانهای کوچکتر روی اولین قسمتی که ساخته میشود ( مانند اولین ستون) علامتی میگذارند و بقیه ارتفاعات را نسبت به آن می‌سنجند.

 

گودبرداری

بعد از پیاده کردن نقشه و کنترل آن اقدام به گودبرداری میشود. این عمل چنانچه محل گودبرداری بزرگ نباشد از وسائل معمولی از جمله بیل و کلنگ و فرغون استفاده می‌شود البته این کار تا عمق معینی که عمل پرتاب با بیل به بالا امکان‌پذیر است ( مثلا 2 متر) عمل گودبرداری را ادامه میدهند و بعد از آن پله‌ای ایجاد نموده و خاک حاصله از عمق پائین‌تر را روی پله ایجاد شده ریخته و از روی پله دوباره به خارج متتقل مینمایند برای گودبرداری‌های بزرگتر استفاده از بیل و کلنگ مقرون به صرفه نیست و بهتر است از وسایل مکانیکی مانند لودر و غیره استفاده شود. در این گونه موارد برای خارج کردن خاک از محل گودبرداری و حمل آن به خارج کارگاه معمولاً از سطح شیب‌دار استفاده میشود بدین طریق که در ضمن گودبرداری سطح شیبداری در کنار گودبرداری برای عبور کامیون و غیره ایجاد میگردد که بعد از اتمام کار، این قسمت توسط کارگر برداشته می‌شود.

 

تا چه عمقی گودبرداری را ادامه میدهیم؟

ظاهراً حداکثر عمق مورد نیاز برای گودبرداری تا روی پی می‌باشد به علاوه چند سانتیمتر بیشتر برای فرش کف و عبور لوله‌ها ( در حدود 20 سانتیمتر که 6سانتیمتر برای فرش و 14 سانتیمتر برای عبور لوله) می‌باشد که در این صورت می‌باید محل پی های نقطه‌ای ( منفرد) یا پی‌های نواری و شناژها را با دست خاکبرداری نمود ولی بهتر است که گودبرداری را تا زیر سطح پی ادامه دهیم، زیرا در این صورت قالب‌بندی پی‌ها آزادی عمل بیشتری داشته در نتیجه پی های ما درست‌تر و متناسب ‌تر خواهند بود و در ثانی میتوانیم خاک حاصل از چاه کنی و همچنین نخاله‌های ساختمان را در فضای آزاد شده پی‌ها بریزیم که این مطلب از لحاظ پایین آوردن هزینه‌ها مقرون به صرفه است، زیرا معمولاً در موقع گودبرداری کار با ماشین صورت میگیرد در صورتی که برای خارج نمودن نخاله‌ها و خاک حاصل از چاه فاضلاب از محیط کارگاه می‌باید از وسایل دستی استفاده نمائیم که این مستلزم هزینه بیشتری نسبت به کار با ماشین می‌باشد.

 

شیب دیواره‌های محل گودبرداری

برای جلوگیری از ریزش دیواره‌های محل گودبرداری به داخل گود معمولاً دیواره اطراف باید دارای شیب ملایم به سمت خارج گود داشته باشد که با خط عمود زوایه می‌سازد. اندازه این زاویه بستگی به نوع خاک محل گودبرداری دارد که هر قدر خاک محل سست‌تر و ریزشی‌تر باشد اندازه زاویه بزرگتر خواهد شد. البته به این نکته باید توجه داشت که چون فاصله بین دیوار محل گودبرداری و دیوار ساختمانی یعنی همین فاصله که به وسیله زاویه ایجاد میشود می‌باید با مصالح ساختمانی مانند شفته یا بتن مگر و غیره پر شود که این خود مستلزم هزینه می‌باشد هر قدر این زاویه کوچکتر باشد از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه‌تر است.

جهت جلوگیری از پرداخت هزینه بیشتر و عدم انجام کار اضافی در موقع گودبرداری در زمین‌های سست بعضی وقت‌ها در صورت امکان اقدام به ایجاد دیوارهای حائل می‌نمایند. دیوارهای حائل دارای انواع مختلفی میباشند که دیوارهای حائل چوبی و فلزی را میتوان نام برد.

 

 شروع و ختم ساختمان:

معمولاً جهت اجرای ساختمان بایستی با زمان‌بندی مشخص با توجه به نقشه‌های لازم و آماده شده، مسائل اقتصادی و اجرائی و تمام موارد جنبی مبادرت به انجام کار نمود. اکثر اوقات شروع کار با پیگیری مراحل مختلف اجرا و با سرعت بخشیدن در پیشبرد آن و بدون تعطیلی در زمان‌های طویل بنایی ساختمان دنبال شده تا در مدت زمان پیش بینی شده به مراحل پایانی و نهائی ساختمان برسیم.

قبل از شروع یک طرح ساختمانی کوچک و یا بزرگ بایستی مقاومت زمین زیر پی و دیوارها برای طرح مشخص شود تا بتواند بر مبنای آن محل ستون‌ها و دیوارها و در مجموع طرح را به وجود آورد.

معمولاً زمین‌های مرغوب دارای رنگ سبز تیره بوده، دانه‌های خاک متراکم و چسبندگی زیادی را دارا می‌باشد. انواع گوناگون زمین ماسه‌ای، رسی، سنگی مخلوط نامناسب هستند.

اکثر زمین‌های ایران دارای خاکهای رسی می‌باشند. این زمین‌ها دارای مقاومت بوده و چنانچه علاوه بر خاک ریز دانه و درشت در آنها وجود داشته باشد قابل اطمینان خواهد بود.

بطور کلی زمین دارای لایه‌ها و مواد متشکله مختلفی می‌باشد که با توجه به اهمیت طرح بایستی در قشرهای متعدد مورد ازمایش قرار گیرد در بناهای معمولی با چاه کنی و خروج لایه‌های خاک از نوع زمین مطلع میشویم ، اما جهت احداث بناهای مرتفع بوسیله گمانه زدن از لایه‌های مختلف خاک آن را مورد آزمایشات گوناگون قرار داده تا با اطمینان کافی مراحل مختلف پی‌سازی و احداث بنا انجام گیرد.

 

مطالعات تحت الارضی

کسب اطلاعات اولیه: این مرحله شامل جمع‌آوری اطلاعاتی درباره سازه مورد ساخت و استفاده عمومی از آن و شناسائی کل ظاهری منطقه است. در خصوص  ساختمان‌های معمولی، بار تقریبی و فواصل ستون‌ها محدودیت‌های آئین‌نامه های ملی و محلی باید معلوم باشد.

اما اطلاعات کلی در مورد خاک منطقه و نقاط مجاور آن را می‌توان از منابع زیر تهیه کرد:

1-نقشه‌های زمین شناسی که از طرف سازمان زمین‌شناسی منتشر میشود.

2-گزارش‌های زمین‌شناسی و ژئوتکنیک که برای تأسیسات نزدیک به منطقه مورد نظر تهیه شده است.

بازدیدمحلی: هدف از بازدید کسب اطلاعات زیر است.

1-توپوگرافی عمومی منطقه ترانشه‌های زهکشی، وجود خاک دستی، بررسی وضعیت ترکها و ناپایداری احتمالی در شیب‌ها، بررسی خاصیت تورم خاک و سایر عوامل از این دست.

2-بررسی لایه‌بندی خاک به وسیله رخنمونها و یا ترانشه‌ها مصنوعی که ممکن است در آن حوالی باشد.

3-با بررسی تراز آب در چاه‌های موجود در منطقه میتوان تراز آب زیرزمینی را تعیین کرد.

4-بررسی شالوده‌های ساختمان‌های اطراف و عملکرد آنها، اطلاعات مفیدی برای تصمیم‌گیری در خصوص انتخاب نوع شالوده ساختمان مورد نظر بدست می‌دهد.

5-با مطالعه گزارش آزمایشگاه مکانیک خاک انجام شده برای ساختمانهای مجاور اطلاعات مفیدی از وضعیت خاک‌های تحت الارضی میدهد.

6-احداث چند چاهک در حین بازدید محلی، کمک بزرگی در طرح ریزی عملیات شناسائی خواهد بود.

 

شالوده‌ها

قسمتی از سازه است که غالباً پایین تر از سطح زمین قرار می‌گیرد و نیروهای ناشی از سازه را به پی – خاک یا بستر سنگی – انتقال میدهد.

تقریباً تمامی خاک‌ها به علت تأثیر نیرو به مقدار قابل توجهی فشرده میشوند که این مسئله باعث نشست سازه متکی بر آن میگردد. دو شرط اساسی باید رعایت گردد تا در هنگام اجرا مشکلی پیش نیاید.

1-نشست کلی سازه باید به مقدار قابل قبولی کوچک و محدود باشد.

2-تا حد امکان قسمت‌های مختلف سازه نباید نشست‌های نامساوی داشته باشند.

مراحل اجرای شالوده به شرح زیر می‌باشد:

1-ابتدا محل احداث پی خاکبرداری می‌شود.

2-با بتن مگر سطح رویه خاک تراز میگردد.

3- آرماتورها براساس نقشه‌های اجرائی شبکه‌بندی می‌شوند.

4-پس از حصول اطمینان قالب‌بندی می‌شود.

5-بتن ریزی صورت میگیرد.

عوامل مؤثر در طراحی شالوده‌های بتن مسلح:

در حالت معمولی، بار ستون یا دیوار به طور قائم به شالوده وارد می‌شود که این نیرو با فشار رو به بالای عکس العمل زمین خنثی میگردد، اگر بار ناشی از ستون بر مرکز هندسی سطح تماس شالوده شود، توزیع فشار تماسی به صورت یکنواخت فرض می‌شود.

البته توزیع واقعی یکنواخت نیست، در صورتی که شالوده در روی خاک درشت دانه قرار داشته باشد، فشار در مرکز شالوده بزرگتر و در محیط خارجی آن کوچکترست. این پدیده ناشی از حرکت جزئی دانه‌های خاک واقع در اطراف شالوده به سمت خارج می‌باشد. در نتیجه فشار در مرکز شالوده متمرکز میگردد. در مقابل در مورد خاکهای رسی، موضوع عکس است بدین معنی که در لبه‌های شالوده فشار زیادتر از مرکز است علت آن است که در خاکهای رسی با ایجاد مقاومت برشی در اطراف محیط شالوده مینماید که باعث افزایش فشار در لبه‌ها میگردد.

 

پی‌سازی در ساختمان‌های فلزی:

در ساختمان‌های فلزی بیشتر از پی منفرد استفاده میشود و در ساختمانهای بسیار سنگین و همچنین زمین‌های سست از پی‌های گسترده هم استفاده میکنند. پی‌های منفرد برای ساختمانهایی که بار آن به صورت متمرکز به زمین منتقل میشود ساخته میگردد.

لایه‌های پی‌های منفرد به شرح ذیل است:

1-زمین مناسب

2-بتن مگر

3-میلگردهای کف پی

4-بتن اصلی

5-صفحه زیر ستون با میلگردهای ریشه

پی‌های تکی با ابعادی که توسط مهندسین محاسب با توجه به قدرت مجاز تحملی زمین و بار ستون تعیین میگردد ساخته میشود. این گونه پی‌ها را اغلب با بتن مسلح میسازند اما بتن مسلح بتنی است که داخل آن قطعات فولادی بکار رفته باشد که این قطعات عموماً میلگرد آجدار میباشند.

 

 

 

1-زمین مناسب:

زمینی جهت پی‌سازی مناسب است که تنش مجاز آن توان تحمل وزن ساختمان را داشته باشد. در سازه‌های حجیم این قدرت مجاز توسط ازمایشات مکانیک خاک و در سازه‌های کوچک این تنش مجاز توسط آزمایشات محلی تعیین میشود. در هر حال در موقع پی‌سازی باید سطح زیر پی کاملاً صاف و تقریباً تراز باشد و عاری از خاشاک و یا هر نوع عوامل خارجی باشد و باید پی‌سازی مستقیماً از روی خاک طبیعی شروع شود.

  

2-بتن مگر:

بتن مگر که به آن بتن لاغر یا بتن کم سیمان هم میگویند اولین قشر پی‌سازی در پی‌های منفرد می‌باشد. مقدار سیمان در بتن مگر در حدود 100 الی 150 کیلوگرم در مترمکعب است در پی‌های نقطه‌ای بتن مگر به دو دلیل استفاده میشود:

الف) جلوگیری از تماس مستقیم با خاک

برای رگلاژ پی و ایجاد سطحی صاف جهت ادامه پی سازی

ضخامت بتن مگر در حدود 10 سانتیمتر می‌باشد و معمولاً قالب بندی از روی بتن مگر شروع میشود.

 

3-میلگردهای کف پی:

فولاد آلیاژی است که از دو عنصر اصلی آهن و کربن و عناصر فرعی دیگر تشکیل گردیده است مقدار کربن این آلیاژ بر حب نوع فولاد آن از 2/0 تا 6/0 درصد در آهن متغییر می باشد. در بتن فولاد به صورت میلگردهای ساده و یا میلگردهای آجدار مصرف میشود. میلگرد را با قطر آن میخوانند. در سیستم متریک با قطرهای زوج در ایران موجود است. تارهای کششی در پی های منفرد در کف پی بوده و میلگردها را در دو جهت به صورت مشبک ( در حدود 5 سانتیمتر بالاتر از کف) روی بتن مگر قرار میدهند. این آرماتورهای شبکه‌ای را که از قبل به اندازه متناسب ( در حدود 5 سانتیمتر کوچکتر از ابعاد پی، 5 و 2 سانتیمتر از هر طرف) بافته شده است در کف پی قرار میدهند که در موقع بتن‌ریزی این شبکه کاملاً در بتن غرق می‌شود یا میتوان ابتدا در حدود 5 سانتیمتر در کف پی بتن ریخت و بعد این آرماتور را روی آن قرار داد و بتن ریزی را تا ضخامت تعیین شده در نقشه ادامه داد ولی این کار همیشه ممکن نیست زیرا اغلب مواقع وجود شبکه‌های شناژ مانع این کار میگردد. محل برخورد آرماتورهای چپ و راست را باید با مفتول‌های غیرفلزی 3 یا 4 به هم متصل نمود. باید توجه داشت که سر کلیه آرماتورها به صورت چنگک خم شده و یا به صورت گونیا برگردانده شود.

باید دقت شود که کلیه محلهای برخورد میلگردهای چپ و راست با مفتول بسته شود طول و شعاع خم نسبت به نمره میلگردهای مختلف متفاوت است و طبق آئین نامه و محاسبه برای میلگردهای مختلف تعیین میشود باید توجه داشت که هیچ وقت میلگردهایی که در داخل بتن قرار میگیرند نباید رنگ‌آمیزی شده و یا به روغن آعشته شود زیرا در این صورت مانع چسبندگی بتن و فولاد میشود.

باید دقت نمود میلگردهای مصرفی صاف و بدون انحنای موضعی باشند اما فاصله میلگردها باید یکنواخت باشد بطوریکه بزرگترین دانه بتن براحتی از آن عبور کند.

 

4-بتن اصلی:

ابتدا به بررسی خصوصیات مواد تشکیل دهنده بتن می‌پردازیم

الف) سیمان: سیمان در لغت به معنای خرده سنگ می‌باشد. شخصی به نام «جوزف اسپیدن» که از اهالی شهر لیدز انگلیس بود، سیمان پرتلند را در سال 1824 کشف نمود و چون رنگ آن بعد از خشک شدن به رنگ سنگهای ساحلی جزیره پرتلند بود به نام سیمان پرتلند معروف گردید.

سیمان ماده چسبنده خاکستری رنگی است که متشکل از مواد آهکی نظیر سنگ آهک یا گچ و مواد شامل اکسیدهای سیلیسیم و آلومینیم یعنی رسها  و شیل‌ها می‌باشد، که در مجاورت اب و هوا و بعضی از انواع خاص آن بدون مجاورت هوا در اثر فعل و انفعالات پیچیده شیمیایی سخت گشته و قطعات خرده سنگ مجاور خود را به یکدیگر می‌چسباند.

 

  انواع سیمان پرتلند:

مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران سیمان پرتلند را به 5 نوع زیر تقسیم می‌نماید:

1-تیپ یک: سیمان معمولی بوده و برای کلیه ساختمانهای بتن آرمه نظیر پل، تونل، کانالهای آب و ... می‌توان استفاده نمود به شرط آنکه سازه مورد نظر به هیچ عنوان تحت حمله سولفاتها قرار نگیرد این سیمان دارای مرغوبیت بالای بوده و امروزه در مقیاس وسیعی در دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

2-سیمان تیپ دو: این سیمان در مواقعی که حمله نسبتاً کم سولفاتها موجود است مثل ساختن کانالهای فاضلاب استفاده می‌شود.

3-سیمان تیپ سه: این سیمان زودگیر بوده و مقاومت آن به سرعت افزایش می‌یابد این خاصیت به علت ریزی‌دانه‌ها می‌باشد این سیمان به علت تولید حرارت بالا بایستی در بتن ریزیهای حجیم و قطعات بزرگ تنی استفاده نشود.

 

4-سیمان تیپ چهار: این سیمان که به نام سیمان پرتلند با حرارت زایی کم نیز نامیده می‌شود، به علت ایجاد کمترین حرارت هیدراتاسیون در بتن ریزیهای حجیم همانند سدها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

5-سیمان تیپ پنج: این سیمان به سیمان ضد سولفات معروف است و فقط زمانی که بتن در معرض حمله شدید سولفاتها قرار گرفته باشد مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

 

سلامت سیمان

خمیر سیمان بایستی بعد از گرفتن، تغییر حجم عمده‌ای پیدا نکند این تغییر حجم غالباً ناشی از فعل و انفعالات  آهک و منیزیم آزاد و سولفات کلسیم می‌باشد. سیمانی که دارای انبساط قابل ملاحظه باشد سیمان ناسالم نامیده می‌شود.

 

انبار کردن سیمان

در هنگام انبار کردن سیمان باید دقت شود که رطوبت هوا و زمین باعث فاسد شدن سیمان نگردد برای جلوگیری از خراب شدن سیمان در انبار بایستی آن را روی قطعات تخته‌ای که با زمین در حدود 10 الی 12 سانتیمتر فاصله دارد قرار داد.

تعداد کیسه‌هایی که روی هم قرار می‌گیرند نباید از 10 الی 12 کیسه بیشتر گردد، چون در صورت زیاد بودن تعداد کیسه‌های روی هم در اثر فشار کیسه‌های فوقانی، سیمان موجود در کیسه‌های پایین تر سخت شده و غیرقابل مصرف می‌گردد برای انبار کردن سیمان در مدت زمان طولانی باید کیسه‌های سیمان از دیواره‌های خارجی انبار فاصله داشته و روی آن را با ورقه‌های پلاستیکی پوشاند.

توجه: چنانچه سیمان بطور صحیح انبار گردد می‌توان حتی تا یک سال بعد نیز از آن در کارگاه استفاده نمود و فقط ممکن است زمان گیرش آن قدری به تأخیر بیافتد ولی اثری در مقاومت 28 روزه آن نخواهد داشت.

ب) آب

یکی از مواد تشکیل دهنده بتن آب می باشد که به منظور ترکیب شیمیایی با سیمان و همچنین شکل‌پذیر نمودن بتن بکار می‌رود کیفیت آب در بتن از سه جهت عمده زیر مورد اهمیت می‌باشد.

1-ناخالصی‌های موجود در آب ممکن است در گیرش سیمان اثر گذاشته و موجب بوجود آمدن اختلالاتی گردد.

2-روی مقاومت بتن اثر نامطلوب می‌گذارد

3-سبب بروز لکه‌هایی در سطح بتن و همچنین زنگ زدن آرماتور می‌شود که برای جلوگیری از عوامل فوق باید برای ساخت و عمل آوردن بتن از آب مناسب استفاده نمود.

 

ج) سنگ دانه‌ها

مصالح سنگی و سنگ دانه‌ها در حدود 60 تا 75 درصد حجم بتن را تشکیل می‌دهند به همین جهت نقش عمده‌ای در رفتار بتن خواهند داشت. دانه‌های سنگی تا بزرگی 5 میلی‌متر را ماسه و از 5 میلی‌متر بزرگتر را شن می‌گویند از لحاظ اقتصادی مصرف بیشتر سنگ دانه‌ها در بتن با صرفه خواهد بود، زیرا باعث کاهش مصرف سیمان در بتن می‌شود البته این ارزش اقتصادی باید با خواص خواسته شده از بتن نیز در تعادل باشد.

 

انواع منابع شن و ماسه

ارزانترین و راحترین منبع تهیه شن و ماسه بستر رودخانه‌ها می‌باشد که از آن شن و ماسه طبیعی بدست می‌آید به علت سطوح صافی که مصالح سنگی رودخانه دارد در موقع بتن ریزی دانه‌ها روی هم غلتیده و بهتر جابجا می‌گردند حالت دیگر شکستن و خرد نمودن سنگهای درست به وسیله سنگ شکن و سپس الک نمودن خرده سنگها و تهیه شن و ماسه می‌باشد که به شن و ماسه شکسته معروف می‌باشد.

هر چه شکل سنگ دانه‌ها به کره نزدیکتر باشد برای مصرف در بتن مناسبتر است سنگ دانه‌های دراز به علت آنکه زودتر از سایر سنگ دانه‌ها می شکنند نامطلوب می‌باشند سنگ‌دانه‌های پولکی نیز باعث ایجاد حبابهای هوا در بتن گشته که باعث ایجاد تخلخل در بتن می‌گردد.

توجه 1: سنگ دانه‌ها نباید از خود واکنش قلیایی نشان دهند، زیرا این امر می‌تواند باعث انبساط غیرعادی، ایجاد ترکهای ریزسطحی و بیرون پریدگی در بتن شود.